Mạng xã hội đang trở thành kênh quảng bá phổ biến của nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể tiếp cận hàng nghìn lời quảng cáo hấp dẫn. Tuy nhiên, phía sau những cam kết “giảm cân thần tốc”, “khỏi bệnh không cần thuốc”, “hiệu quả sau vài ngày” là không ít nguy cơ đối với sức khỏe nếu người tiêu dùng không cẩn trọng khi lựa chọn sản phẩm.

Quảng cáo “có cánh” trên không gian mạng

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của mạng xã hội như: Facebook, TikTok, Zalo... hoạt động quảng cáo thực phẩm chức năng diễn ra ngày càng phổ biến. Chỉ cần gõ các từ khóa như: giảm cân, xương khớp, đường huyết, bổ gan... người dùng dễ dàng bắt gặp hàng loạt video, bài viết quảng cáo. Nhiều sản phẩm được giới thiệu với những lời quảng bá như: giảm mỡ sau 5 - 7 ngày, không cần ăn kiêng, đào thải độc tố... Không ít sản phẩm còn sử dụng video chia sẻ trải nghiệm, hình ảnh trước và sau khi sử dụng hoặc hình ảnh người nổi tiếng để tạo niềm tin đối với người tiêu dùng.

Theo quy định của pháp luật, thực phẩm chức năng chỉ có tác dụng hỗ trợ tăng cường, duy trì hoặc cải thiện chức năng của cơ thể, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Tuy nhiên, nhiều quảng cáo trên không gian mạng vẫn cố tình thổi phồng công dụng của sản phẩm, khiến người tiêu dùng hiểu sai bản chất. Từ đó, nhiều người quyết định mua và sử dụng sản phẩm khi chưa tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, chất lượng.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thế Phong - Phó Giám đốc Sở Y tế, thời gian qua, Sở Y tế đã phối hợp với các ngành chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh, quảng cáo thực phẩm chức năng trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt tập trung kiểm soát hoạt động giới thiệu sản phẩm; rà soát thông tin quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng và mạng xã hội. Qua đó, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp quảng cáo sai quy định, quảng cáo khi chưa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận nội dung hoặc gây hiểu nhầm về công dụng sản phẩm.

Nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe từ sản phẩm vi phạm chất lượng

Không chỉ quảng cáo sai sự thật, điều đáng lo ngại là thời gian qua, nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng lưu hành trên thị trường bị cơ quan chức năng phát hiện không bảo đảm chất lượng. Một số sản phẩm còn chứa thành phần không được phép sử dụng, thậm chí có chất cấm. Điều này gây nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Sở Y tế), từ đầu năm đến nay, đơn vị liên tục nhận được các văn bản của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) về việc cảnh báo, thu hồi hàng trăm sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe không bảo đảm an toàn. Các sản phẩm vi phạm chủ yếu thuộc nhóm hỗ trợ giảm cân, tăng cường sức khỏe, hỗ trợ sinh lý, làm đẹp… Đặc biệt, một số sản phẩm hỗ trợ giảm cân được quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội với những lời giới thiệu như “giảm cân an toàn”, “đốt mỡ tự nhiên”, “không cần ăn kiêng”, “không tác dụng phụ”… nhưng sau đó bị phát hiện chứa Sibutramin và các dẫn chất. Đây là hoạt chất không được phép sử dụng trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe do có nguy cơ gây ảnh hưởng đến tim mạch và sức khỏe người sử dụng. Thực tế cho thấy, trước khi bị thu hồi, nhiều sản phẩm vẫn được quảng cáo bằng những lời giới thiệu hấp dẫn. Điều này khiến người tiêu dùng dễ tin tưởng, lựa chọn sử dụng mà chưa tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, thành phần, chất lượng và tình trạng công bố sản phẩm.

Tuy nhiên, việc kiểm soát các sản phẩm được quảng cáo trên mạng xã hội vẫn gặp nhiều khó khăn. Phần lớn các sản phẩm được rao bán qua các tài khoản cá nhân, fanpage hoặc phát trực tiếp (livestream), không có địa chỉ kinh doanh rõ ràng. Nhiều đối tượng thường xuyên thay đổi tài khoản, xóa nội dung quảng cáo hoặc chuyển sang nền tảng khác khi bị phát hiện, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Những chiêu trò quảng cáo sai sự thật trên không gian mạng đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Điều đó đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, cùng với sự chủ động tìm hiểu, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng của mỗi người dân. Đây cũng là yêu cầu đặt ra để từng bước lập lại trật tự trong hoạt động kinh doanh, quảng cáo thực phẩm chức năng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và sức khỏe cộng đồng.

(Còn nữa)