Toàn xã Hồng Thu có 20 bản, hơn 13.424 nhân khẩu, với 2.462 hộ. Địa bàn rộng, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, nguy cơ phát sinh các vụ việc về ma túy và an ninh trật tự… vẫn hiện hữu ở một số bản vùng sâu, vùng xa. Hiện nay việc tuyên truyền phòng, chống ma túy tại xã Hồng Thu không chỉ diễn ra trong những hội nghị tập trung hay qua hệ thống loa truyền thanh mà được đưa vào từng cuộc họp bản, buổi sinh hoạt cộng đồng và những lần người có uy tín đến tận nhà trò chuyện với bà con nhân dân...

Lãnh đạo xã Hồng Thu thăm gia đình người có uy tín trên địa bàn.

Anh Tao Văn Nó – Phó Trưởng Công an xã Hồng Thu cho biết: “Công an xã thường xuyên phối hợp với trưởng bản, người có uy tín tuyên truyền giúp bà con nhận biết tác hại của ma túy, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng; đồng thời vận động các gia đình quản lý, giáo dục con em, cung cấp thông tin khi phát hiện những biểu hiện nghi vấn. Người có uy tín là những người gần dân, được bà con tin tưởng nên nhiều nội dung pháp luật khi được họ trực tiếp giải thích, vận động sẽ dễ hiểu, dễ tiếp nhận hơn. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục phát huy lực lượng này, gắn tuyên truyền với quản lý địa bàn, quyết tâm giữ vững Hồng Thu là địa bàn không ma túy”.

Am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán, nói được tiếng của đồng bào và nắm rõ hoàn cảnh từng gia đình, người có uy tín lựa chọn cách tuyên truyền gần gũi, dễ hiểu: phân tích tác hại của ma túy đối với sức khỏe, kinh tế gia đình; cảnh báo những phương thức, thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ người dân tham gia mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy; đồng thời nhắc nhở các gia đình quản lý, giáo dục con em, không thử, không sử dụng và không tiếp tay cho tội phạm ma túy… Khi phát hiện những biểu hiện bất thường, người dân được vận động kịp thời trao đổi, cung cấp thông tin cho trưởng bản và lực lượng công an. Chính sự gần dân, hiểu dân và được dân tin tưởng đã giúp những người có uy tín trở thành cầu nối, là cánh tay nối dài quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng với nhân dân, đưa công tác phòng, chống ma túy đi sâu vào từng gia đình.

Người có uy tín tại bản Séo Lèng thường xuyên thông tin tình hình bản trong các cuộc họp ở xã.

Năm 2025, xã Hồng Thu là một trong 11 xã của tỉnh Lai Châu được công nhận là địa bàn không ma túy. Tuy nhiên, thực tế đấu tranh với loại tội phạm này cho thấy, khi sự cảnh giác bị buông lỏng, ma túy vẫn có thể len lỏi vào từng bản làng. Tháng 8/2026, qua đấu tranh Chuyên án 0826S, Công an tỉnh Lai Châu triệt phá một đường dây vận chuyển ma túy từ khu vực Mường Nhé, tỉnh Điện Biên vào Lai Châu, thu giữ 8 bánh hêrôin; trong số các đối tượng liên quan có người trú tại bản Nả Kế, xã Hồng Thu. Đáng chú ý, các đối tượng lợi dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo để liên lạc, giao dịch, che giấu hành vi phạm tội.

Vụ án là lời cảnh báo rằng, để giữ vững địa bàn không ma túy, không thể chỉ trông chờ vào những đợt đấu tranh, triệt phá của lực lượng chức năng mà cần xây dựng một “phòng tuyến” phòng ngừa vững chắc ngay từ cơ sở. Tại Hồng Thu, cùng với tăng cường đấu tranh, chính quyền địa phương đang phát huy vai trò của trưởng bản, người có uy tín và các lực lượng nòng cốt ở cơ sở, chủ động nắm tình hình, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, ngăn nguy cơ ma túy từ sớm, từ xa.

Thiếu tướng Bùi Quyết Toán - Giám đốc Công an tỉnh trực tiếp làm việc với đối tượng buôn ma túy tại cơ quan điều tra 1 đối tượng là người có hộ khẩu tại xã Hồng Thu.

Ông Liều A Sinh  – người có uy tín bản Can Tỷ cho biết: “Là người có uy tín trong bản, tôi luôn xác định mình phải gương mẫu trước thì bà con mới tin, mới nghe. Trong các cuộc họp bản hay khi đến từng gia đình, tôi thường xuyên nhắc bà con về tác hại của ma túy, nhất là vận động các gia đình quan tâm, quản lý con em, không để kẻ xấu lôi kéo vào sử dụng, mua bán hay vận chuyển ma túy. Với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn hoặc có người đi làm ăn xa, chúng tôi gần gũi, nhắc nhở nhiều hơn. Mong muốn lớn nhất của tôi là bà con cùng đoàn kết, khi thấy người lạ hoặc dấu hiệu bất thường thì báo cho trưởng bản, Công an xã để bản không có người mắc vào ma túy”.

Cách làm của xã Hồng Thu là phát huy những người gần dân, hiểu dân để đưa pháp luật vào đời sống bằng những hình thức gần gũi, phù hợp với đặc điểm đồng bào dân tộc thiểu số… Thực tế cho thấy, phương thức vận động này đã phát huy hiệu quả trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở. Dù mỗi lĩnh vực có yêu cầu khác nhau, kết quả ấy cho thấy khi chủ trương, pháp luật được chuyển tải qua những người mà cộng đồng tin tưởng, công tác vận động sẽ có thêm sức thuyết phục. Đây cũng là kinh nghiệm để Hồng Thu tiếp tục phát huy vai trò người có uy tín trong tuyên truyền phòng, chống ma túy, để mỗi người dân trở thành một “lá chắn” bảo vệ bản làng.

Ở Hồng Thu hiện có 12 người có uy tín, đây là những cá nhân được cộng đồng tín nhiệm là lực lượng quan trọng góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” từ cơ sở. Mỗi cuộc họp bản, rồi đến tận nhà vận động nhắc nhở con cháu tránh xa ma túy, người có uy tín tuy đang góp sức. Giữ vững địa bàn không ma túy, đây không chỉ là trách nhiệm của lực lượng công an mà cần trở thành ý thức và hành động tự giác của mỗi người dân. Khi những người có uy tín tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối, khi mỗi gia đình trở thành một điểm tựa là nền tảng để xã Hồng Thu ngăn ma túy từ sớm, từ xa, giữ bình yên cho từng bản làng và cuộc sống của nhân dân.