Từ lâu, bản sắc văn hóa Mông được thể hiện sinh động trong tiếng nói, trang phục, nghệ thuật dân gian, tín ngưỡng và phong tục tập quán. Những bộ váy áo rực rỡ với hoa văn thêu tỉ mỉ, kỹ thuật tạo hoa văn bằng sáp ong trên vải, đồ trang sức truyền thống là kết tinh từ sự khéo léo, óc sáng tạo của người phụ nữ. Tiếng khèn mông hòa cùng những điệu dân vũ mông đã trở thành nét văn hóa đặc trưng những dịp sinh hoạt cộng đồng. Trong nhịp sống hôm nay, đồng bào Mông ở Lai Châu đang từng bước phát triển kinh tế, cải thiện đời sống, đồng thời nỗ lực bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Từ tiếng khèn, đường kim mũi chỉ đến những lễ hội truyền thống, mỗi giá trị được gìn giữ và trao truyền đều góp phần làm phong phú bức tranh văn hóa các dân tộc, tạo nguồn lực nội sinh cho phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Bước vào kỷ nguyên kỹ thuật số, những nét đẹp văn hóa truyền thống, hình ảnh sinh động – nhịp sống bản Mông được quảng bá trên các ứng dụng mạng xã hội.
Chúng tôi gặp hai chị em Vàng Thị Phương và Vàng Thị Dung, người Mông ở bản Ngũ Chỉ Sơn, xã Bình Lư, khi tìm hiểu hoạt động quảng bá văn hóa, du lịch địa phương. Từ năm 2022, ngoài công việc thường ngày, hai chị em tranh thủ quay video về cuộc sống xung quanh, từ đám cưới truyền thống, trang phục dân tộc đến không khí rộn ràng trong các ngày hội. Hình ảnh lễ hội Gầu Tào, đua ngựa Tả Lèng, Tết Độc lập ở Than Uyên cùng cảnh sắc núi rừng, bản làng được chia sẻ trên mạng xã hội, thu hút hàng nghìn lượt xem và tương tác. Qua từng video, nét đẹp văn hóa và đời sống của đồng bào Mông đến với người xem một cách gần gũi, chân thực. Em Vàng Thị Phương chia sẻ: “Chúng em mong muốn qua những video của mình, mọi người ở khắp nơi có thể hiểu hơn về cuộc sống, phong tục, tập quán của đồng bào vùng cao, từ đó thêm yêu mến văn hóa và con người Lai Châu”.

Chị em Vàng Thị Phương và Vàng Thị Dung giới thiệu trang phục truyền thống, nông sản địa phương trên không gian mạng.

Từ những câu chuyện đời thường ấy có thể thấy, người dân, nhất là thế hệ trẻ, đang góp phần đưa văn hóa dân tộc đến gần hơn với công chúng. Khi chính người trong cuộc kể về phong tục, nếp sống bằng những hình ảnh quen thuộc, văn hóa không còn xa xôi mà hiện lên sinh động qua từng hoạt động thường ngày. Cách làm này cũng khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc, giúp người xem hiểu rõ hơn về đời sống của đồng bào Mông.

Cùng với người dân, các cơ quan báo chí trung ương và địa phương tích cực quảng bá văn hóa dân tộc Mông trên báo điện tử và các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo, YouTube. Qua các bài viết, phóng sự, hình ảnh và video thực hiện từ cơ sở, nét đặc sắc trong trang phục, lễ hội, nghề thủ công và sinh hoạt thường ngày của đồng bào được giới thiệu rộng rãi. Nhờ đó, văn hóa Mông không chỉ hiện lên sinh động trên các phương tiện truyền thông mà còn tiếp tục lan tỏa đến công chúng sau mỗi sự kiện, góp phần đưa bản sắc dân tộc đến gần hơn với cộng đồng.

Thời đại công nghệ số, nhiều du khách đã tới các bản làng người Mông ghi lại những khoảnh khắc đẹp trong đời sống, đăng tải lên không gian mạng xã hội. 

Tại Lai Châu, công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa được triển khai bằng nhiều hình thức, từ tổ chức lễ hội, phục dựng giá trị truyền thống đến truyền dạy trong cộng đồng. Trong dịp Tết Độc lập 2/9 tại xã Than Uyên, không gian văn hóa dân tộc Mông được giới thiệu đến người dân, du khách những nét đặc sắc về trang phục, nghệ thuật trình diễn, nghề thủ công và sinh hoạt truyền thống. Đây cũng là nguồn tư liệu phong phú để xây dựng các sản phẩm truyền thông trên nền tảng số.

Theo ông Trần Quang Kháng – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, những giá trị văn hóa cần gìn giữ của đồng bào Mông không chỉ có trang phục, lễ hội, dân ca, dân vũ mà còn bao gồm tiếng nói, chữ viết, văn học dân gian, tập quán xã hội, nghề thủ công và tri thức được trao truyền qua nhiều thế hệ. Đưa các giá trị ấy lên không gian mạng là cách làm thiết thực nhằm quảng bá, lan tỏa bản sắc dân tộc đến đông đảo nhân dân. Nội dung giới thiệu cần phản ánh đúng phong tục, tập quán, bảo đảm tính chân thực và tôn trọng giá trị nguyên bản, giúp văn hóa Mông đến với công chúng rộng rãi mà vẫn giữ được nét đặc sắc truyền thống.

Văn hóa dân tộc Mông góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch Lai Châu. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tỉnh đón 1.524.659 lượt khách, doanh thu du lịch đạt 1.332,33 tỷ đồng, vượt 1,4% kế hoạch năm. Trong đó, các nền tảng số có thể trở thành kênh giới thiệu điểm đến hiệu quả, giúp du khách tìm hiểu trước về văn hóa, con người và những trải nghiệm tại địa phương.

Đồng bào dân tộc Mông bản Lao Tỷ Phùng, phường Tân Phong, chia sẻ cách sử dụng thiết bị công nghệ để quảng bá nét đẹp văn hóa truyền thống. 

Chị Trần Thanh Thủy, du khách đến từ tỉnh Hưng Yên hồ hởi chia sẻ: “Qua tìm hiểu trên không gian mạng, tôi biết đến văn hóa dân tộc Mông và một số bản người Mông làm du lịch ở Lai Châu. Khi trực tiếp đến đây, tôi có cơ hội tìm hiểu thêm về đời sống, phong tục và trải nghiệm không gian văn hóa của đồng bào”.

Từ những video do người dân tự thực hiện đến các sản phẩm báo chí được đầu tư về nội dung, hình ảnh, văn hóa dân tộc Mông đang được giới thiệu đến công chúng bằng nhiều hình thức gần gũi. Để sự lan tỏa ấy mang lại hiệu quả lâu dài, người dân cần tiếp tục gìn giữ, thực hành và trao truyền các giá trị truyền thống; các cơ quan, đơn vị và người làm nội dung chú trọng tính chính xác, sáng tạo, trách nhiệm khi giới thiệu văn hóa. Khi không gian mạng trở thành cầu nối giữa cộng đồng với công chúng, những nét đẹp văn hóa dân tộc Mông sẽ có thêm cơ hội được biết đến và tiếp nối trong đời sống hôm nay, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Lai Châu, thúc đẩy phát triển du lịch gắn với bản sắc địa phương.